De A11: gebouwd door mensen

De rubriek ‘Gebouwd door mensen’ brengt het verhaal van iemand met een specifieke taak op de werf. Voor deze editie is dat Bram Van Renterghem, projectleider grondwerken Via Brugge . Hij vertelt ons hoe grondwerken worden uitgevoerd en welke moeilijkheden daarbij komen kijken. Kijk met ons mee achter de schermen.

Op verschillende plaatsen zijn er momenteel grondwerken aan de gang. Die zorgen ervoor dat de weg op zijn ontworpen niveau komt te liggen en de ondergrond draagkrachtig genoeg is om later het gewicht van de nieuwe snelweg, bruggen en tunnels te dragen. We vroegen Bram Van Renterghem om een woordje uitleg.

Waarom zijn grondwerken noodzakelijk?

Het tracé van de nieuwe A11 loopt dwars door het poldergebied. Dat wil zeggen dat de bodem verschilt: op de ene plaats is die zanderig, op de andere plaats bestaat de grond uit veen of slappe klei. In dat laatste geval spreken we van een ‘zwakke ondergrond’. De grond is met andere woorden niet draagkrachtig genoeg om de toekomstige snelweg te kunnen dragen. Wij zorgen ervoor dat de ondergrond overal ‘stabiel’ is en voldoende ‘draagkracht’ heeft.

Hoe gaan grondwerken concreet in z’n werk?

Voor de werken van start gingen, werd de bodem grondig onderzocht. Op elke plek van het tracé van de A11 werd de ondergrond gedefinieerd en in kaart gebracht. Het resultaat is dat we vandaag heel precies weten waar en hoe diep we moeten graven. Elke graafmachine beschikt over een monitor die op basis van gps-gestuurde gegevens de juiste locatie en ondergrond aangeeft. Niets gebeurt ‘in het wilde weg’.
Daar waar de ondergrond zwak is (denk aan slappe klei), plaatsen we een verticale drainage loodrecht in de grond.  Drainage of het afvoeren van water uit de bodem is nodig om ervoor te zorgen dat de bodem droog (en dus stevig) genoeg is. We boren een raster van honderden gaten in de grond, waarlangs het water kan afgevoerd worden. Vervolgens plaatsen we een belasting op de ondergrond, eigenlijk simuleren we het uiteindelijke gewicht van de autostrade. De bodem wordt op dat moment een soort ‘spons’: het overtollige water kan via de gaten afgevoerd worden. Willen we zwakke ondergrond gebruiken om de bodem op te hogen, dan moeten we die eerst bewerken. Dan wordt er kalk aan de grond toegevoegd, waardoor de klei uitdroogt en korrelig wordt.
Ten slotte voeren we verschillende proeven uit om de draagkracht te controleren.

Wat gebeurt er met het overschot aan grond?

Wat betreft de werfzone van de A11 hebben we geen overschot, maar een tekort aan grond. Er moet namelijk ongeveer 2 miljoen m³ uitgegraven worden, en 3 miljoen m³ opgehoogd. Dat tekort wordt gecompenseerd door goede propere grond die afkomstig is uit nabijgelegen werven.

Wat zijn extra moeilijkheden tijdens de werken?

Omdat we in de polders werken, vormt het hoge grondwater een dagelijkse uitdaging. Het is niet altijd evident om met vrachtwagens en graafmachines ter plaatse te geraken. We moeten steeds tijdelijke pistes aanleggen, die bestaan uit een laag zand, steenslag en eventueel asfalt.

Kunnen de weersomstandigheden de werken beïnvloeden?

De impact kan meestal beperkt blijven, maar in geval van langdurige regenval (zoals tijdens de afgelopen maand augustus) is het zeer moeilijk om grondwerken uit te voeren. Tijdens zo’n periode is het verstandiger om de werken te staken, anders zouden we enkel meer schade aanrichten.

Hoe diep moet er gegraven worden?

Alles is afhankelijk van de exacte locatie, het type kunstwerk dat gebouwd wordt en het type ondergrond. Voor de aanleg van de A11 graven we op de ene plaats tot 13 meter onder de grond en hogen we op een andere plaats de grond op tot 16 meter boven de grond.


Op verschillende plaatsen zijn er momenteel grondwerken aan de gang.

Grondwerken op -en afrittencomplex A11 – N49

Op de foto’s ziet u dat de bouwput al is uitgegraven voor de tunnel die het verkeer van Antwerpen naar de A11 (Zeebrugge) zal leiden. Links ziet u de damwanden, noodzakelijk om de N49 in stand te houden en de bouwput uit te graven.
Rechts is een paalmachine aan het werk. Op de achtergrond ziet u de bestaande N49.

Voor vlot en veilig verkeer in West-Vlaanderen